Jap Sam Books

Hiryczuk/Van Oevelen - Landfall

Marente Bloemheuvel, Zsa-Zsa Eyck [red.]

Landfall is een tijdelijk kunstproject van het kunstenaarsduo Elodie Hiryczuk (Avignon, Frankrijk, 1977) en Sjoerd van Oevelen (Steenbergen, 1974) op tien locaties in de openbare ruimte van de Amsterdamse Zuidas. Het project is ontstaan in opdracht van het Virtueel Museum Zuidas (VMZ), met een financiële bijdrage van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, in het kader van het project Meebouwen met de architectuur waarbij de inbreng van kunstprojecten wordt ontwikkeld parallel aan het formuleren van programma's van eisen, stedebouwkundige- en architectonische planning en het ontwerp van de openbare ruimte van de Amsterdamse Zuidas.

Landfall bestaat uit tien grote panoramafoto's van het jongste eiland ter wereld, Surtsey, dat in 1963 ten zuiden van IJsland ontstond door een onderzeese vulkaanuitbarsting. Het eiland, dat dezelfde omvang heeft als de Zuidas, is sindsdien beschermd gebied en alleen toegankelijk voor wetenschappelijk onderzoek. Elodie Hiryczuk en Sjoerd van Oevelen stelden met hun project voor om Surtsey op ware grootte te reconstrueren op de Zuidas. In 2003 kregen ze toestemming van de IJslandse autoriteiten om tijdens een wetenschappelijke expeditie het landschap van Surtsey te fotograferen. Zij namen op het eiland panoramafoto's van de zwarte lavavelden, de kraters en de heuvels vanuit verschillende perspectieven. Deze foto's zijn vervolgens (als billboards) geografisch getrouw ten opzichte van elkaar in de openbare ruimte van de Zuidas geplaatst. Zodoende loopt men dezelfde afstand van de ene naar de andere panoramafoto

Met dit project wordt onderzocht hoe een natuurlijk en een stedelijk landschap van vergelijkbare omvang fysiek en in verbeelding worden beleefd. Landfall brengt twee vormen van nieuw land in hun ontstaan met elkaar in verband: land dat onverwacht en met veel geweld door de aarde is opgestuwd en een nieuw stedelijk gebied zoals de Zuidas dat door zijn uiterst gecontroleerde ontwikkeling en kunstmatigheid de Nederlandse geschiedenis van het maakbare land voortzet.

Landfall is een Engelse scheepsterm om het moment dat land in zicht komt te omschrijven. Het refereert aan de ervaring van zeelieden die, na een lange reis op zee zonder enig zichtbaar referentiepunt, het sterke fysieke gevoel krijgen dat het land naar hen toevalt terwijl het schip het land nadert.

De publicatie, samengesteld en onder redactie van Marente Bloemheuvel en Zsa-Zsa Eyck, bevat naast het werk (tekst en beeld) van de kunstenaars ook bijdragen van onder meer Mark Kremer, Helga Fassbinder, Gilles Deleuze, 'L'île déserte', 1953 (vert. Monique Scheepers) en met een inleiding van Tom Conley.